Een zachte dood

Ik pak Een zachte dood (1965, 3e druk) van Simone de Beauvoir (†1986) uit de boekenkast. Het boek staat al jaren ongelezen in de kast voor pockets. Niet omdat het een pocket is, maar omdat het daar qua afmeting het mooiste past. De papieren omslag voelt dun aan. Op de binnenflap lees ik, dat het een ‘kort verhaal’ is, waarbij de uitgever verder uitwijdt met ‘misschien wel het meest opzienbarende werk dat tot heden van de hand van Simone de Beauvoir verschenen is.’

 

De binnenflap laat los en dwarrelt naar beneden, zodra ik het boek omdraai om ook de achterkant te bekijken. Ik zie een z/w foto van de fotograaf, Gisèle Freund (†2000). Het toont een prachtige tijdsbeeld uit de jaren 50tig en vermeldt de tekst 'Simone de Beauvoir en haar moeder'. De afbeelding is flets. Moeder en dochter staan naast elkaar en van wat ik er uit op kan maken, leunen ze over wat mogelijk een balustrade is. Beiden kijken in de lens. Van wat ik verder zie, lijken dochter en moeder op elkaar; hetzelfde voorhoofd, dezelfde neus, hetzelfde kapsel.

 

Als ik het boek weer omdraai en als een kleinood opensla, zie ik dat mijn schoonvader op het voorwerk een datum heeft geschreven: 14.1.1967. Onder de datum heeft hij – weliswaar met zwierige letters, toch zeer compact – zijn handtekening gezet: GHDulfer. Hij zou 3 dagen later 37 jaar worden. Is het korte verhaal een vervroegd verjaarsdagscadeau geweest? Van wie wordt nergens vermeld. Misschien heeft hij het zichzelf cadeau gegeven.

 

Niet veel later zit ik verdiept in het auto/biografische verhaal van de laatste weken van Moeder de Beauvoir, die na een val in het ziekenhuis is beland. Daar volgt de diagnose van een kanker, die heeft kunnen voortwoekeren en die darmen en andere organen begint af te knellen. De moeder, met nog hooguit twee weken te leven, blijft vasthouden aan haar dochters en aan de nabije toekomst. Geef haar eens ongelijk.

Ze blijft zich vastklampen aan het leven, totdat de morfine grip krijgt op haar geest. Pas als ze in een voortdurende roes verkeert, geeft het lichaam het leven op.

 

Terwijl ik het verhaal lees, word ik getroffen door de parallel met het levenseinde van de man, wiens naam op het voorwerk staat. Andere vorm van kanker, dezelfde complicaties. De dochters zouden zonen zijn. De nabije toekomst de vorm van een opgroeiende kleinzoon. Dezelfde levensduur en lijdensweg. Onmiskenbaar dezelfde levensdrift. En wie geeft hem ongelijk?

Net als de dochters De Beauvoir zitten de zonen gevangen tussen de levensdrift van een stervende en hallucinerende ouder en de doodsdrift een waarlijke dood te sterven. Ook bij mijn schoonvader is het uiteindelijk de morfine die zijn geest breekt, en blijven de zonen, net als de dochters De Beauvoir, verweesd achter.

 

Ik blijf nog even nazitten met het dichtgeslagen boek op mijn schoot en bedenk dat de liefdevolle beschrijving van het sterfproces van Moeder De Beauvoir inderdaad opzien moet hebben gebaard in het Katholieke Frankrijk van 1965.
Ik vind het een mooi genre; er gaat iets troostends uit van het inzicht, dat het sterven an-sich, ondanks medische vooruitgang en nieuwe levenskwaliteit verlengende en verhogende behandelingen, in 2003 nog precies hetzelfde is als in 1965. Het inzicht sterkt me vooral in mijn overtuiging, dat ieder weldenkend mens, die de beschikking wil hebben over zijn eigen leven en dood, er beter aan doet om zijn wilsverklaring tijdig af te stemmen met zijn huisarts.

 

21-12-2018


Cultuur Literatuur persoonlijk

Artikel: Hacker Hotel. Wie gaan daar naartoe?
15-03-2019
A
B'day Present 2019
10-03-2019
B
Troost: kunst
06-03-2019
T
acromioclaviculaire gewricht
07-02-2019
a
31st: podiumplaats
31-01-2019
3
30th: old skool
30-01-2019
3
29th: metamorfose
29-01-2019
2
28th: too late
28-01-2019
2
27th: complicated
27-01-2019
2
26th: Over Eeneiige tweelingen
26-01-2019
2
25th: beklemmend
25-01-2019
2
24th: oeps
24-01-2019
2
22nd: 1/4 Triatlon Weesp
22-01-2019
2
21st: blue monday
21-01-2019
2
20th: Grand Hotel Europa
20-01-2019
2
19th day: veerkracht
19-01-2019
1
18th: Duivels dilemma MetropoolRegioAmsterdam #MRA
18-01-2019
1
17th: Verkenning 2019 AKr
17-01-2019
1
16th: obsessie met food
16-01-2019
1
15th day: historische dag
15-01-2019
1
14th: #columnaddiction
14-01-2019
1
13th Day: Maratone dles dolomiti, ecco che arriviamo!!
13-01-2019
1
12th Day: explosief zwemmen
12-01-2019
1
11th day: déjà vu
11-01-2019
1
10th day: quality time ....
10-01-2019
1